Nhu cầu tìm nguồn cung tổng thể ngành Thực phẩm & Đồ uống (F&B) trên Alibaba.com đang có xu hướng giảm dần theo tháng. Nhìn bề ngoài, dữ liệu này có vẻ không mấy sáng sủa. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, doanh nghiệp sẽ bỏ lỡ một phần quan trọng của bức tranh. Đằng sau xu hướng giảm chung. Một số danh mục cụ thể (đặc biệt là trà và các sản phẩm chế biến sâu) lại đang tăng trưởng với tốc độ hiếm thấy. Vậy điều gì đang thực sự diễn ra trong ngành F&B? Doanh nghiệp thực phẩm, đồ uống Việt Nam nên đọc tín hiệu này như thế nào? Bài viết dưới đây tổng hợp những phát hiện đáng chú ý nhất từ báo cáo chuyên sâu của Innovative Hub.
Toàn ngành thực phẩm đồ uống chững lại, nhưng vì sao một số danh mục lại tăng trưởng phi mã?
Số liệu theo tháng cho thấy chỉ số cơ hội kinh doanh của ngành thực phẩm đồ uống trên Alibaba.com có xu hướng giảm dần về cuối kỳ báo cáo. Dù có một nhịp phục hồi ngắn ở giữa kỳ. Thoạt nhìn, đây có thể khiến doanh nghiệp e ngại đầu tư thêm vào kênh này. Tuy nhiên, bức tranh tổng ẩn chứa sự phân hóa rất rõ giữa các danh mục con.

Một số sản phẩm ngách – điển hình là trà xanh – ghi nhận mức tăng trưởng nhu cầu lên tới 150,44% so với cùng kỳ. Một con số hiếm gặp trong bất kỳ ngành hàng nào. Điều này cho thấy xu hướng tiêu dùng đang dịch chuyển rất nhanh sang các sản phẩm cụ thể. Ngay cả khi nhu cầu chung của toàn ngành không tăng. Bài học rút ra: doanh nghiệp không nên đánh giá cơ hội chỉ dựa trên chỉ số tổng của cả ngành. Mà cần nhìn sâu vào từng danh mục sản phẩm cụ thể mà mình đang hoặc có thể sản xuất.
Cơ hội vàng: mức giảm nguồn cung thực phẩm đồ uống mạnh nhất trong các ngành đã phân tích
Điểm đáng chú ý nhất của ngành thực phẩm đồ uống nằm ở khoảng cách cung-cầu. Số lượng cơ hội kinh doanh từ người mua toàn cầu tăng hơn 26% so với cùng kỳ. Trong khi số lượng nhà cung cấp đang hoạt động tích cực lại giảm tới 57,15%. Đây là mức giảm nguồn cung sâu nhất so với các báo cáo khác của Innovative Hub.
Nói cách khác, ngay cả khi nhu cầu tổng thể có phần chững lạ. Số lượng “người chơi” sẵn sàng đáp ứng nhu cầu đó lại giảm nhanh hơn nhiều. Đây là tín hiệu về một thị trường bớt cạnh tranh hơn so với vẻ ngoài chững lại của nó.
Trà, cà phê và câu chuyện “chuyển mình” của nông sản Việt Nam
Việt Nam có lợi thế tự nhiên rất lớn ở hai ngành hàng đang tăng trưởng nhanh trên Alibaba.com. Đó là trà và cà phê. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam lần đầu tiên chạm mốc gần 9 tỷ USD. Đây là một cột mốc cho thấy quy mô và tiềm năng của ngành hàng này. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một bài học đáng suy ngẫm. Giá cà phê thế giới giảm mạnh trong giai đoạn gần đây đã khiến kim ngạch xuất khẩu sụt giảm dù sản lượng vẫn tăng. Thể hiện một minh chứng rõ ràng cho rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu nguyên liệu thô.

Đây là lý do vì sao xu hướng chế biến sâu như cà phê hòa tan, cà phê đặc sản, trà túi lọc cao cấp,… đang trở thành hướng đi chiến lược. Không phải ngẫu nhiên mà cà phê hòa tan và trà xanh nằm trong nhóm danh mục tăng trưởng nhanh nhất trên Alibaba.com. Bởi những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, ít chịu ảnh hưởng bởi biến động giá nguyên liệu thô hơn. So với việc chỉ xuất khẩu hạt hoặc lá thô.
Những từ khóa còn bỏ ngỏ: cơ hội cho ai nhanh chân
Phân tích từ khóa tìm kiếm trên Alibaba.com hé lộ một khoảng trống thú vị ở nhóm đồ uống năng lượng. Một số từ khóa liên quan đến đồ uống tăng lực có tỷ lệ nhấp chuột (CTR) cao vượt trội so với mặt bằng chung. Nhưng số lượng nhà cung cấp đáp ứng lại cực kỳ ít. Đây là dạng cơ hội hiếm với nhu cầu rõ ràng, mức độ cạnh tranh gần như bằng không.
Bên cạnh đó, các từ khóa liên quan đến trà matcha cũng duy trì lượng tìm kiếm cao và ổn định. Các doanh nghiệp chè xanh Việt Nam đang muốn đa dạng hóa sản phẩm ngoài trà truyền thống hoàn toàn có năng lực để thực hiện.
Thị trường nào đáng để thử sức ngoài Mỹ?
Mỹ vẫn là thị trường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ngành F&B trên Alibaba.com và vẫn duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, một số thị trường quy mô nhỏ hơn lại đang tăng tốc rất nhanh. Trong đó Ghana ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 45,5%. Dù tỷ trọng hiện tại còn khiêm tốn. Đây là kiểu thị trường phù hợp để thử nghiệm sớm, xây dựng nền tảng khách hàng trước khi cạnh tranh gia tăng.
Ngược lại, một vài thị trường châu Á truyền thống đang cho thấy dấu hiệu suy giảm rõ rệt. Doanh nghiệp xuất khẩu chè, gia vị vào các thị trường này nên theo dõi sát diễn biến và cân nhắc đa dạng hóa sang các thị trường mới đang mở rộng. Thay vì tiếp tục dồn lực vào các thị trường đang chững lại.
Rào cản pháp lý và chứng nhận cần chuẩn bị trước khi xuất khẩu
Thực phẩm và đồ uống là nhóm ngành hàng chịu sự giám sát chặt chẽ nhất về an toàn và pháp lý trong thương mại quốc tế. Một số yêu cầu doanh nghiệp cần lưu ý:
- Chứng nhận an toàn thực phẩm HACCP, ISO 22000. Đây là yêu cầu cơ bản với hầu hết sản phẩm thực phẩm chế biến
- Quy định đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc theo cơ chế mới của GACC, áp dụng cho thực phẩm, cà phê, chè và gia vị
- Chứng nhận hữu cơ (Organic) quốc tế cho phân khúc thực phẩm hữu cơ cao cấp
- Tuân thủ giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế, đặc biệt với chè, cà phê, gia vị
- Yêu cầu về nhãn mác và thành phần dinh dưỡng theo quy định riêng của từng thị trường nhập khẩu

Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ các chứng nhận này trước khi tiếp cận buyer quốc tế sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian đàm phán. Đặc biệt với các thị trường yêu cầu khắt khe như Mỹ, EU hay Trung Quốc.
Bí quyết tối ưu gian hàng để bắt kịp nhóm dẫn đầu ngành
Khoảng cách hiệu suất giữa nhóm nhà cung cấp dẫn đầu và mức trung bình toàn ngành trên Alibaba.com vẫn rất lớn. Được phản ánh ở các chỉ số hiển thị, lượt click và tin nhắn từ buyer. Một số nguyên tắc then chốt mà nhóm dẫn đầu đang áp dụng:
- Hoàn thiện xác minh Verified Supplier và Trade Assurance. Tỷ lệ hoàn thiện của nhóm dẫn đầu cao gấp gần 3 lần mức trung bình toàn ngành.
- Chuẩn bị sẵn hồ sơ HACCP/ISO 22000 và thủ tục đăng ký xuất khẩu theo quy định thị trường mục tiêu.
- Tối ưu tiêu đề sản phẩm theo đúng nhóm từ khóa có nhu cầu tìm kiếm cao và mức cạnh tranh phù hợp.
- Ưu tiên phát triển dòng sản phẩm chế biến sâu để tăng giá trị và giảm rủi ro biến động giá nguyên liệu thô.
- Phản hồi yêu cầu báo giá nhanh. Chuẩn bị sẵn báo giá theo điều kiện giao hàng phổ biến cho các thị trường trọng điểm.
- Cân nhắc đầu tư quảng cáo từ khóa (KWA) để tăng khả năng hiển thị. Nhóm sử dụng công cụ này ghi nhận hiệu suất tiếp cận cao gấp nhiều lần so với nhóm không sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
1. Ngành F&B có thực sự đang giảm nhu cầu trên Alibaba.com không?
Chỉ số tổng của toàn ngành có xu hướng giảm nhẹ theo tháng. Nhưng đây không phản ánh đúng bức tranh ở cấp độ từng danh mục sản phẩm. Nhiều danh mục ngách vẫn đang tăng trưởng rất mạnh. Đặc biệt là trà và các sản phẩm chế biến sâu. Doanh nghiệp nên đánh giá cơ hội theo danh mục sản phẩm cụ thể của mình thay vì chỉ nhìn vào chỉ số chung.
2. Doanh nghiệp cà phê, chè nhỏ có nên tham gia Alibaba.com không?
Có. Với mức giảm nguồn cung mạnh nhất trong các ngành đã phân tích. Cùng lợi thế sẵn có của Việt Nam về nguyên liệu chè và cà phê. Đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp quy mô nhỏ tham gia sớm. Đặc biệt nếu tập trung vào các dòng sản phẩm chế biến sâu thay vì nguyên liệu thô.
3. Vì sao nên ưu tiên sản phẩm chế biến sâu thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô?
Sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao hơn. Đồng thời ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động giá nguyên liệu thô trên thị trường thế giới. Điều này đã được minh chứng qua trường hợp giá cà phê giảm gần đây. Đây cũng là nhóm sản phẩm đang tăng trưởng nhanh nhất trên Alibaba.com.
4. Thị trường nào tiềm năng cho doanh nghiệp thực phẩm đồ uống Việt Nam ngoài Mỹ?
Một số thị trường châu Phi và Bắc Mỹ đang cho thấy tốc độ tăng trưởng nhu cầu tìm nguồn cung nhanh hơn nhiều so với mặt bằng chung, dù quy mô hiện tại còn nhỏ. Báo cáo đầy đủ phân tích chi tiết theo từng thị trường và từng nhóm sản phẩm để doanh nghiệp lựa chọn hướng đi phù hợp.
Kết luận
Những gì chia sẻ trong bài viết này chỉ là một phần nhỏ về ngành thực phẩm đồ uống trên Alibaba.com. Báo cáo chuyên sâu do Innovative Hub biên soạn cung cấp thêm:
- Bảng xếp hạng chi tiết theo từng danh mục sản phẩm, từng nhóm từ khóa và chỉ số chuyển đổi cụ thể
- Phương pháp phân tích và nguồn dữ liệu sử dụng trong báo cáo
- Toàn bộ biểu đồ trực quan hóa xu hướng theo tháng, theo quốc gia và theo danh mục sản phẩm
- Phân khúc thị trường chi tiết theo mức độ ưu tiên đầu tư
- Dự báo xu hướng ngành trong các quý tiếp theo
- Khuyến nghị hành động cụ thể cho từng nhóm doanh nghiệp thực phẩm, đồ uống
-
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cân nhắc mở rộng kênh xuất khẩu thực phẩm đồ uống qua Alibaba.com. Báo cáo đầy đủ sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích để ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế thay vì phỏng đoán. Tải báo cáo đầy đủ hoặc liên hệ đội ngũ Innovative Hub để được tư vấn lộ trình phù hợp với quy mô và mục tiêu của doanh nghiệp bạn.